ต่อมลูกหมากโต (Enlarged prostate)

◉ ต่อมลูกหมากโต เป็นอาการที่ผู้ชายส่วนใหญ่มักต้องเจอเมื่อมีอายุมากขึ้น และทำให้กังวลถึงปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ที่จะตามมา เพราะโรคต่อมลูกหมากโตมีทั้งอาการหนักและเบาแตกต่างกันไปในแต่ละคน


ต่อมลูกหมากโต (Enlarged prostate)
โรคที่ผู้ชายส่วนใหญ่ต้องเจอ

◉ ต่อมลูกหมากโต เป็นอาการที่ผู้ชายส่วนใหญ่มักต้องเจอเมื่อมีอายุมากขึ้น และทำให้กังวลถึงปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ที่จะตามมา เพราะโรคต่อมลูกหมากโตมีทั้งอาการหนักและเบาแตกต่างกันไปในแต่ละคน
◉ ต่อมลูกหมากโต (BPH – Benign Prostatic Hyperplasia) คือ การที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ผิดปกติ และไปบีบท่อปัสสาวะให้แคบลง ทำให้มีอาการปัสสาวะติดขัด
➤ ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของระบบสืบพันธุ์เพศชาย มีรูปร่างและขนาดคล้ายผลวอลนัท (walnut-size) อยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะ และล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น มีหน้าที่ผลิตสารที่เป็นของเหลวประมาณ 30% ของน้ำอสุจิ เมื่อมีอาการต่อมลูกหมากโตจะทำให้ส่งผลโดยตรงต่อท่อปัสสาวะและการปัสสาวะ ทำให้เกิดอาการผิดปกติต่างๆ ขึ้น ซึ่งแต่ละคนมีอาการที่แตกต่างกัน และความรุนแรงของอาการต่างกัน เช่น ในบางคนความแรงของปัสสาวะลดลง มีอาการปัสสาวะติดขัด ในขณะที่บางคนอาจอาการหนักถึงขั้นปัสสาวะไม่ออก
➤ นอกจากนี้ต่อมลูกหมากโตอาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผนังกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะหนาขึ้น เนื่องจากต้องบีบตัวแรงขึ้นเพื่อขับน้ำปัสสาวะให้ผ่านท่อแคบๆ และเมื่อผนังกระเพาะปัสสาวะหนาตัวขึ้นก็จะส่งผลต่อความสามารถในการกักเก็บน้ำปัสสาวะลดลง คนไข้จึงต้องปัสสาวะบ่อย และอาจได้รับการกระตุ้นให้ปวดปัสสาวะขึ้นมาอย่างกะทันหันได้
◎ โรคต่อมลูกหมากโตเป็นโรคที่พบได้เป็นปกติ และการเกิดขึ้นมักจะสัมพันธ์กับอายุ มีหลักฐานแสดงให้เห็นว่า 50% ของผู้ชายที่เป็นโรคต่อมลูกหมากนั้นมีอายุประมาณ 60 ปี
➣ ที่ผ่านมายังไม่มีหลักฐานที่แสดงชัดว่าโรคต่อมลูกหมากโตจะนำไปสู่โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่อย่างไรก็ตามอาการของความผิดปกติทั้งในต่อมลูกหมากโตและมะเร็งต่อมลูกหมากนั้นมีความคล้ายกัน และอาจเป็นไปได้ว่าภาวะต่อมลูกหมากโตและมะเร็งต่อมลูกหมากจะเกิดขึ้นในขณะเดียวกันได้ โรคต่อมลูกหมากโตนี้สามารถรักษาได้
◉ ผู้ที่เสี่ยงเป็น ต่อมลูกหมากโต
➤ ต่อมลูกหมากจะหยุดการเจริญเติบโตหลังจากอายุ 20 ปี และเมื่อถึงอายุ 45 ปี จะเพิ่มขนาดขึ้นไปเรื่อย ๆ เป็นสาเหตุให้เกิดโรคต่อมลูกหมากโต
➤ โรคต่อมลูกหมากโตถือเป็นโรคชรา หรือ โรคสามัญชนิดหนึ่งที่เกิดผู้สูงอายุ ซึ่งเฉลี่ยใน ➣ ผู้ชายอายุ 45 ปีขึ้นไปพบ 20 % ➣ ผู้ชายอายุประมาณ 60 ปี พบ 50 % และ ➣ หากมีอายุเพิ่มขึ้น 80-90 ปี จะพบว่าเกิดโรคนี้ขึ้นทุกคน
◉ ต่อมลูกหมากโตเกิดขึ้นได้อย่างไร?
◎➣ เป็นที่สงสัยในผู้ป่วยและคนทั่วไปว่าทำไมถึงพบโรคต่อมลูกหมากโตในผู้ชายที่อายุมากขึ้น จากการวิจัยที่ผ่านมา ทางการแพทย์ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่เชื่อว่ามีความสัมพันธ์เกี่ยวกับฮอร์โมนตัวหนึ่งชื่อ "ไดไฮโดรเทสโทสเตอโรน" (Dihydrotestosterone – DHT) ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้ต่อมลูกหมากมีขนาดโตขึ้น
◎➣ และมีการสันนิษฐานว่า อาจเกิดจากพันธุกรรม โดยเฉพาะคนที่มีอาการค่อนข้างรุนแรงในกลุ่มคนที่มีอายุน้อยกว่า 60 ปี ซึ่งต้องรับการรักษาโดยผ่าตัด
◎➣ นอกจากนี้ผู้ป่วยที่มีประวัติว่าคนในครอบครัวมีปัญหาเกี่ยวกับต่อมลูกหมาก หรือผู้ที่มีความผิดปกติของอัณฑะจะยิ่งมีความเสี่ยงที่จะป่วยเป็นโรคต่อมลูกหมากโตเพิ่มขึ้น
◎➣ และยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่คาดว่าอาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรค เช่นการบริโภคอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ ไม่ออกกำลังกาย โรคอ้วน
◉➤ โรคที่อาจตามมาจากการที่ต่อมลูกหมากโต
เนื่องจากอาการของโรคต่อมลูกหมากโตทำให้การถ่ายปัสสาวะออกไม่หมด ในกระเพาะปัสสาวะปกติมีปัสสาวะประมาณ 400-500 มิลลิลิตร ถ้าปัสสาวะไม่หมดมีปัสสาวะค้างอยู่ ทำให้เกิดการตกตะกอน ซึ่งอาจเกิดการติดเชื้อได้ และจะสามารถทำให้ ➣ เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ➣ กรวยไตอักเสบ หรือ ➣ ทางเดินปัสสาวะอักเสบ เนื่องจากปัสสาวะไม่ออกเลย และ ➣ ส่งผลต่อท่อไตและไตบวม จากการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ นอกจากนี้อาจจะทำให้ ➣ ผนังกระเพาะปัสสาวะหย่อนยาน หรือ ➣ เป็นถุงโป่งพอง หรือ ➣ เกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะได้
◉ แนวทางปฏิบัติและการรักษาโรคต่อมลูกหมากโต
➤ หากมีอาการเพียงเล็กน้อย ก็ไม่จำเป็นต้องรักษา
➤ ไม่ควรกลั้นปัสสาวะ ปวดแล้วก็ควรจะปัสสาวะ เพราะกลั้นแล้วจะทำให้เป็นมากขึ้น และการกลั้นปัสสาวะนานเกินไปจะทำให้กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะเกิดความเสีย        หาย
➤ ฝึกการเข้าห้องน้ำ การเข้าห้องน้ำทุก ๆ 4-6 ชั่วโมง เป็นวิธีการทำให้จำกัดการเข้าห้องน้ำและทำให้ฝึกปัสสาวะเป็นเวลา ซึ่งจะช่วยได้มากในกลุ่มผู้ป่วยที่ปัสสาวะบ่อย      และไม่สามารถกลั้นได้
➤ ควรงดดื่มของเหลวหรือแอลกอฮอล์ในปริมาณมากเกินไปโดยเฉพาะในเวลากลางคืน
➤ ควรออกกำลังกายบ้าง เพราะมีการวิจัยพบว่าการออกกำลังกายด้วยการเดินอย่างน้อยวันละ 30-60 นาทีต่อวันจะช่วยให้อาการดีขึ้น
➤ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การรับประทานอาหารที่ดีมีประโยชน์จะช่วยในเรื่องของการควบคุมน้ำหนัก ทำให้ความเสี่ยงโรคอ้วนลดลงซึ่งเกี่ยวของกับโรคต่อมลูก   หมากโต
➤ ไม่ควรขี่หรือนั่งจักรยาน หรือทำกิจกรรมอะไรที่สะเทือนต่อมลูกหมาก เพราะจะทำให้ปัสสาวะไม่ออก และอาจมีอาการอื่นๆ
➤ หากเป็นไปได้ควรมีกิจกรรมร่วมเพศ การมีน้ำเชื้อออกมาบ้างจะทำให้ต่อมลูกหมากไม่บวม
➤ แพทย์อาจะสั่งยาบางชนิดให้ เช่น Proscar (finasteride) ซึ่งช่วยให้ต่อมลูกหมากมีขนาดเล็กลง หรือยาคลายกล้ามเนื้อเรียบในต่อมลูกหมากให้อ่อนตัวลง (alpha-blockers)
➤ รักษาด้วยความร้อน (การใช้ความร้อนกับเนื้อเยื่อของต่อมลูกหมาก) สามารถใช้เพื่อลดอาการของต่อมลูกหมากโตได้ ข้อดีของการรักษานี้ก็คือสามารถดำเนินการรักษาในขณะที่เป็นผู้ป่วยนอกได้ โดยจะมีการใช้พลังงานจากคลื่นไมโครเวฟหรือคลื่นความถี่วิทยุจำนวนเล็กน้อยในการรักษา
➤ รักษาด้วยการผ่าตัดด้วยการส่องกล้อง เพื่อตัดเอาชิ้นเนื้อส่วนที่เกินออกมาจากต่อมลูกหมาก (TURP) วิธีนี้ถือว่าเป็นวิธีผ่าตัดที่ใช้กันเป็นส่วนใหญ่ แพทย์ผ่าตัดจะส่งท่อที่มีกล้องขนาดเล็กผ่านเข้าสู่ท่อปัสสาวะ ตรงปลายท่อจะมีเครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็กใช้สำหรับตัดเนื้อเยื่อต่อมลูกหมากส่วนที่กดทับท่อปัสสาวะไว้
➤ ในกรณีที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่มากผิดปกติ แพทย์อาจจำเป็นต้องใช้วิธีการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้องเพื่อนำเอาเนื้อเยื่อส่วนเกินออกมา


◉ อาหารเพื่อสุขภาพต่อมลูกหมากโต
➤ ทางเลือกหนึ่งที่อาจลดความเสี่ยงในการเกิดต่อมลูกหมากโตได้...

✔ น้ำมันมะพร้าวธรรมชาติ

✔ กระเทียม

✔ ไลโคพิน

✔ Zinc

นอกจากนี้ยังสามารถเลือกอาหารเพื่อสุขภาพอื่น ๆ ที่มีสารอาหารที่มีประโยชน์ เพิ่มเติม เช่น

✔ สารสกัดจากชาเขียว

✔ น้ำมันมะกอก





View all ...